Λευκάδα: «Drone warfare» στη Μεσόγειο - Το ανησυχητικό σενάριο
Μέχρι σήμερα, τα μη επανδρωμένα θαλάσσια σκάφη είχαν συνδεθεί κυρίως με τον πόλεμο στη Μαύρη Θάλασσα, τις επιχειρήσεις γύρω από την Κριμαία και τις επιθέσεις κατά ρωσικών πλοίων στη Σεβαστούπολη.
Το πιο κρίσιμο στοιχείο στην υπόθεση του θαλάσσιου drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα δεν είναι μόνο η τεχνολογική του ταυτότητα ή η προέλευσή του, αλλά οι συνθήκες υπό τις οποίες βρέθηκε μέσα σε σπηλιά.
Μάλιστα, αν επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται για επιχειρησιακά ενεργό σύστημα, τότε δεν μιλάμε για ένα USV που απλώς παρασύρθηκε ή χάθηκε, αλλά για ένα μέσο που ενδέχεται να οδηγήθηκε σκόπιμα σε προστατευμένο χώρο μετά ή πριν από αποστολή.
Η παράμετρος αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αν συνδυαστεί με τις πληροφορίες που αναφέρουν ότι το θαλάσσιο drone βρέθηκε φορτωμένο με εκρηκτικά.
Το ανησυχητικό σενάριο
Με τις μαρτυρίες των ψαράδων που το εντόπισαν να αναφέρουν ότι βρέθηκε με αναμμένη τη μηχανή του, το πιο ανησυχητικό σενάριο αφορά το ενδεχόμενο να υπήρχε ενεργή επιχειρησιακή σύνδεση. Αν για παράδειγμα οι αρχές εντοπίσουν λειτουργικά modem, πρόσφατες καταγραφές, συστήματα τηλεμετρίας ή τηλεχειρισμού, τότε δύσκολα μπορεί να υποστηριχθεί ότι πρόκειται για ακυβέρνητο USV που παρασύρθηκε από τα ρεύματα και συμπτωματικά κατέληξε σε… σπηλιά.
Σε μια τέτοια περίπτωση, το σενάριο αλλάζει ριζικά: το drone πιθανότατα βρισκόταν σε αποστολή με δυνατότητα μεταφοράς εκρηκτικού φορτίου και κάποιος το παρακολουθούσε ή το καθοδηγούσε σε πραγματικό χρόνο.
Η Μεσόγειος στον χάρτη του «drone warfare»;
Μέχρι σήμερα, τα μη επανδρωμένα θαλάσσια σκάφη είχαν συνδεθεί κυρίως με τον πόλεμο στη Μαύρη Θάλασσα, τις επιχειρήσεις γύρω από την Κριμαία και τις επιθέσεις κατά ρωσικών πλοίων στη Σεβαστούπολη.
Η πιθανότητα όμως ένα αντίστοιχο σύστημα να έφτασε μέχρι το Ιόνιο ανοίγει ένα εντελώς νέο κεφάλαιο: η Μεσόγειος, μια περιοχή που θεωρείται δύσκολη για αποτελεσματική επιτήρηση, εισέρχεται πλέον στον χάρτη του «drone warfare».
Η ιδιαιτερότητα της Μεσογείου είναι ότι συνδυάζει τεράστια εμπορική ναυτιλία, ενεργειακές υποδομές, στρατιωτικές βάσεις και αδιάκοπη κίνηση πολιτικών σκαφών. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ένα μικρό θαλάσσιο drone μπορεί σχετικά εύκολα να «χαθεί».
Ειδικότερα, η περίπτωση της Ελλάδας παρουσιάζει πρόσθετες επιχειρησιακές προκλήσεις λόγω της γεωμορφολογίας της. Το εκτεταμένο νησιωτικό σύμπλεγμα, οι απομονωμένοι όρμοι και οι πολυάριθμες σπηλιές δημιουργούν χώρους όπου ένα μικρό USV μπορεί να κρυφτεί ή να εγκαταλειφθεί χωρίς άμεση ανίχνευση.
Σε κάθε περίπτωση, όλα τα παραπάνω καταδεικνύουν ότι η παρουσία «επιθετικών» USV δεν είναι πλέον ένα «μακρινό σενάριο» αλλά υπαρκτή απειλή. Για την Ελλάδα, το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η επιτήρηση των συνόρων θα πρέπει να αφορά και μικρά, χαμηλού ίχνους, Μη Επανδρωμένα συστήματα, γεγονός που θα πρέπει να οδηγήσει σε περισσότερη επιτήρηση παράκτιων ζωνών, καλύτερη παρακολούθηση μικρών στόχων και ταχύτερη ανίχνευση «ασυνήθιστης» θαλάσσιας δραστηριότητας.